Tłumaczenie Anna Romańska

Helke w Paryżu, swoim ulubionym mieście Zdjęcie dzięki uprzejmości Rüdiger Hell

Helke Hillebrand zawsze fascynowała nauka, jednak u szczytu kariery chęć pracy bliżej ludzi skłoniła ją do zajęcia się nie nowymi kiełkami a młodymi umysłami. Reportaż Vienna Leigh.

Od początku było wiadome, że Helke Hillebrand zajmie się naukami przyrodniczymi. „Zakochałam się w biologii już na początku liceum”- mówi kobieta, która nadzoruje około 200 doktorantów w Europejskim Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL^w1), Wszyscy oni ufają jej i uważają za swojego doradcę, przyjaciela oraz osobę, która zawsze wysłucha i pomoże rozwiązać problem. „W nauce najbardziej podobało mi się to, iż nigdy nie ma końca w pytaniu ‘dlaczego?’ i ‘jak to jest?’- a jak zdumiewający jest nasz cały świat jeśli pomyśli się o nim jako o ciągle ewoluującym systemie a nie jako o czymś oczywistym, pewnym.”

Stąd już prosta droga do botaniki, która również zaoferowała coś, co interesowało urodzoną w małej miejscowości Velbert, niedaleko Essen w Niemczech uczoną, a mianowicie aspekt społeczny. „Byłam zadziwiona zaskakującymi biochemicznymi właściwościami roślin i stąd odkryłam swoje zainteresowanie biotechnologią i rolnictwem, a w szczególności żywnością, dietetyką i koewolucją historii ludzkości w związku z postępem rolnictwa”- przyznaje Helke. „Po uzyskaniu tytułu doktora przez jakiś czas pracowałam na uczelni jako adiunkt (akademische Rätin). Później dołączyłam do BASF Plant Science^w2 [sekcja największej światowej firmy chemicznej] w Ludwigshafen, Niemcy, gdzie jako starszy naukowiec utworzyłam swoją własną grupę i prowadziłam badania w celu opracowania ‘zestawu narzędzi’ dla inżynierii genetycznej roślin. Szczególnie lubiłam zagłębiać się w podstawy nauki, ale równocześnie zdobywać ogólny zarys wymogów rolnictwa.”

Niedługo później Helke została kierownikiem wydziału ‘technologie przyszłości’, zamieniając własną działalność badawczą na zarządzanie technologią. „Moja praca miała bardzo szeroki zakres- zaspokajanie obecnych potrzeb oraz rozwój wizji przyszłych zastosowań i nowatorskiej technologii”- tłumaczy uczona. „Dużą radość sprawiało mi dążenie do zdobycia możliwie szerokiej wiedzy z zakresu jednego w moich ulubionych obszarów badawczych: zrozumieniu, w jaki sposób komórki ‘wiedzą’ co kiedy robić i jak ta komunikacja powstaje na poziomie biochemicznym wewnątrz komórki, tkanki albo całego organizmu. Jednak Helke brakowało czegoś w pracy naukowca. „Przyjemność daje mi praca z ludźmi. Kiedy prowadziłam badania w laboratoriach lubiłam mieć koło siebie dobrych kolegów, którzy z czasem stali się bliskimi przyjaciółmi. Mieliśmy wspólne cele i dążyliśmy do nich wspierając się wzajemnie. Jednak często brakowało mi prawdziwej interakcji z wieloma różnymi typami ludzi.”

Helke omawiająca doświadczalne wyniki z kolegą z pracy w BASF Zdjęcie dzięki uprzejmości BASF

Aby to zmienić, Helke zaangażowała się w możliwie wiele czynności związanych z uczeniem. „Najlepszą nagrodą jest widok ucznia zafascynowanego tematem lub też zainteresowanie nim uprzednio znudzonego podopiecznego”- mówi ona. „Świetnie widzieć rozwijający się talent i pomóc mu w tym rozwoju. Szczególnie lubię tłumaczyć złożone opowiadania naukowe".

“Podczas ostatnich dwóch lat w BASF objęłam stanowisko rzecznika finansowego w wydziale investor relations. Ponadto kontaktowałam się z inwestorami w Azji, a współpraca w ludźmi, a w szczególności z japońskimi profesjonalistami o ciekawej kulturze biznesowej, dawała mi dużo radości.

Dlatego też Helke skwapliwie skorzystała z możliwości pracy w EMBL. „Jako dziekan studiów magisterskich zajmowałam się wszystkimi aspektami programu doktoranckiego EMBL, który co roku oferowany jest ok. 50 studentom z całego świata”- tłumaczy. „Zajmowałam się administracją i biznesem, ale pełniłam również rolę mentora i powiernika. W stosunku do studentów EMBL wyznaję politykę otwartych drzwi- mogą oni przychodzić do mnie zarówno z problemami naukowymi jak i prywatnymi.”

“Działam również aktywnie jako ‘twarz’ EMBL nawiązując współpracę i partnerstwo z uniwersytetami w celu przyznawania wspólnych tytułów doktora oraz promowania programu doktoranckiego^w3 na konferencjach itp.”

Helke wręczająca specjalną nagrodę EMBL na Jugend Forscht 2010 Zdjęcie dzięki uprzejmości BASF

Tak oto Helke odnalazła doskonałe połączenie nauki i aspektu społecznego. „Nigdy wcześniej nie myślałam że to, co zawsze mnie cieszyło, mogłoby stać się częścią mojego zawodu. Tak naprawdę nie przyszło mi nawet do głowy, że to w ogóle możliwe. Dla mnie najważniejsze jest to, aby przyczynić się do wagi i znaczenia czegoś, w co wierzę. Ważne są sytuacje, w których liczy się zaangażowanie, doceniana jest wzajemna pomoc, gdzie ludzie słuchają się nawzajem i mają na względzie sukces całej grupy.

Nawet jako badacz zawsze trzymałam się rzeczy, które lubiłam, takich jak mentorowanie, zwłaszcza młodych początkujących kobiet naukowców, nauczanie i przeprowadzanie rozmów ze studentami w celu przyznania stypendium naukowego. A przecież nie było to bezpośrednio związane z moim zadaniem jako profesjonalnego naukowca”. Na przykład on 2005 roku Helke jest sędzią związanego z biologią Jugend Forscht^w4, niemieckiego konkursu młodych naukowców przeznaczonego dla studentów do 21 roku życia.

Helke wprawdzie postanowiła oddalić się od badań, jednak ci, którzy pozostali w tej branży zauważają, że ich praca również zamienia się w coś, co wymaga wiele zrozumienia, dyplomacji i umiejętności komunikowania się. „Jednym z najtrudniejszych aspektów kariery naukowej jest moment, w którym z ‘tylko’ świetnego badacza musisz stać się leaderem grupy ludzi, którzy poświęcą część swego życia i kariery na twoje pomysły badawcze. Nagle, często bez przygotowania, badacze muszą stać się nauczycielami, nadzorcami, managerami czy też zdobywcami funduszy- i to wszystko na raz. Prawdziwa perfekcja w nauce wymaga wiele umiejętności i nauczyciele, uniwersytety, instytucje i inicjatywy rządowe powinni być świadomi faktu, że umiejętności te powinny być ćwiczone, uczone i mogą być ciągle udoskonalane.”

Zasoby w Internecie

w1 – W celu uzyskania dalszych informacji na temat EMBL zapraszamy na stronę: www.embl.org

w2 – Dowiedz się więcej o botanice na: www.basf.com/group/corporate/en/products-and-industries/biotechnology/plant-biotechnology

w3 – Dalsze informacje dotyczące międzynarodowego programu doktoranckiego EMBL dostępne na: www.embl.de/training/eipp

w4 – Aby dowiedzieć się więcej na temat Jugend Forscht, niemieckiego konkursu młodych naukowców odwiedź: www.jugend-forscht.de

Zwycięzcy Jugend Forscht biorąudział w Konkursie Prac Młodych Naukowców Unii Europejskiej. Zobacz:
Rau M (2009) Discoveries in Paris: the European Union Contest for Young Scientists. Science in School 13: 6-9. www.scienceinschool.org/2009/issue13/eucys09

Zasoby

W celu przejrzenia profili wszystkich naukowców opublikowanych na łamach Science in School zobacz: www.scienceinschool.org/scientists

Vienna Leigh studiowała lingwistykę na uniwersytecie w York, Wielka Brytania, i posiada tytuł magisterski z literatury współczesnej. Przez parę lat była dziennikarką w Londynie oraz pracowała w wydawnictwach podróżniczych i encyklopedycznych jako pisarz, edytor i projektant. W ostatnich latach swoje horyzonty naukowe poszerzała pracując jako kierownik działu informatyki i publikacji przy EMBL oraz wydawca biuletynu EMBL&cetera.

Przegląd

Artykuł ten wyraźnie pokazuje, jak ważne jest obudzenie zainteresowania uczniów przedmiotami ścisłymi już od najwcześniejszych lat. Kiedy zainteresują się oni przedmiotem, trudno potem zwrócić ich uwagę na inne dziedziny. Artykuł ten pokazuje, że chociaż studiowanie przedmiotów ścisłych może być trudne, to jednak otwiera ono liczne możliwości dalszej nauki i rozwoju kariery. Artykuł zwraca ponadto uwagę na fakt, iż naukowcy są tylko ludźmi, z takimi samymi cechami jakie możemy zaobserwować u siebie samych, włączywszy potrzebę przebywania i pracowania z innymi.

Artykuł przeznaczony jest dla uczniów od 13 lat wzwyż i może być wykorzystany głównie na lekcjach biologii lub przyrody. Może być także użyty przez innych uczniów nauk ścisłych jako przykład rozwoju kariery lub w celu omówienia (potencjalnych) cech naukowca.

Paul Xuereb, Malta

---

Rekomendacje: Biologia, przedmioty ścisłe Wiek 13+