Μετάφραση: Γαλανοπούλου Ι. Πηνελόπη (Penelope Galanopulou)

Συμπλήρωμα φυλλικού οξέος Ευγενική χορηγία εικόνας του Olaf Brust

Eleanor Hayes, Holger Maul και Nele Freerksen διερευνούν γιατί το φολικό οξύ είναι ένα ουσιώδες συστατικό στη διατροφή των μαθητών σας – σήμερα όσο και για μια μελλοντική υγιή οικογένεια.

Η τραγωδία της ιστορίας της Λούσυ είναι ότι θα μπορούσε ίσως να είχε αποφευχθεί εάν είχε πάρει τα συμπληρώματα νωρίτερα. Ανησυχητικό είναι το γεγονός πως λίγοι νέοι άνθρωποι, ωστόσο, φαίνεται να γνωρίζουν πόσο σημαντικό είναι το φυλλικό οξύ - ή ότι είναι σημαντικό για τις γυναίκες να πάρουν το συμπλήρωμα για τουλάχιστον ένα μήνα πριν την εγκυμοσύνη.

Κάθε χρόνο, περισσότερες από 4500 κυήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση πλήττονται από διασχιδή ράχη και σχετιζόμενες διαταραχές, γνωστές συλλογικά ως ατέλειες του νευρικού σωλήνα (Busby et al. 2005). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, περίπου το 85% των κυήσεων έχουν διακοπεί μετά τη διάγνωση, και περίπου 150 άτομα ετησίως γεννιούνται με σοβαρές αναπηρίες από διασχιδή ράχη^w1.

Εκτιμάται ότι σε ποσοστό 75% των περιπτώσεων, η διασχιδής ράχη θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί, αν η μητέρα είχε λάβει συμπληρώματα φυλλικού οξέος στη σωστή δόση και αρκετά νωρίς. Μια ευρωπαϊκή μελέτη έδειξε ότι σε σύνολο 18 χωρών που ελήφθησαν υπόψη προς μελέτη, μόνο μικρή μειονότητα γυναικών έλαβαν συμπληρώματα φυλλικού οξέος πριν την σύλληψη. Τα υψηλότερα ποσοστά των γυναικών που έλαβαν φυλλικό οξύ πριν από την εγκυμοσύνη βρέθηκαν στην Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και τη Νορβηγία: 30-46%. Στη Γαλλία, την Ισπανία, τη Γερμανία και την Ιταλία, τα ποσοστά ήταν πολύ χαμηλότερα, μικρότερα από 5% (Eurocat Ομάδα Εργασίας για το Φολικό Οξύ, 2005).

Ευγενική χορηγία εικόνας Μέλισσα Σάλκε / iStockphoto

Το φολικό οξύ θα μπορούσε να έχει αποτρέψει το 75% των περιπτώσεων διασχιδούς ράχης . Ωστόσο, για το υπόλοιπο 25% των κυήσεων που επηρεάζονται, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη: ο κίνδυνος διασχιδούς ράχης είναι υψηλότερος μεταξύ των γυναικών που έχουν οικογενειακό ιστορικό βλαβών του νευρικού σωλήνα, έχουν διαβήτη ή είναι υπέρβαρες. Η διασχιδής ράχη συνδέεται επίσης με ορισμένα φάρμακα, όπως για παράδειγμα κάποια φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη χημειοθεραπεία ή που προβλέπονται για ορισμένες αυτοάνοσες ασθένειες. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές τις επιπλοκές συνδέονται επίσης με ανεπάρκεια φυλλικού οξέος: ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις μειώνουν την ικανότητα να μεταβολίζουν το φυλλικό οξύ, όπως κάνουν και ορισμένα φάρμακα (π.χ. μεθοτρεξάτη, που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και ορισμένων μορφών καρκίνου).

Το Φολικό οξύ και ο βιολογικός του ρόλος

Το φολικό οξύ είναι μία υδατοδιαλυτή βιταμίνη της σειράς Β, επίσης γνωστή ως βιταμίνη Β9. Το φολικό οξύ, ή αυτό που απαντάται στη φυσική του μορφή, το φυλλικό οξύ, είναι ουσιαστικής σημασίας για πολλαπλές φυσιολογικές διαδικασίες. Έτσι, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες είναι απαραίτητη μια ορισμένη ποσότητα φολικού οξέος. Έλλειψη φολικού οξέος μπορεί να προκαλέσει αναιμία και σοβαρές γενετικές ανωμαλίες. (Χρησιμοποιούμε τον όρο «φυλλικό» για τις μορφές που βρίσκονται στο σώμα μας και «φολικό οξύ» για την πιο σταθερή μορφή που βρίσκεται σε συμπληρώματα.)

Φολικό οξύ. Κάντε κλικ για μεγέθυνση τετραϋδροφυλικό Ευγενική χορηγία εικόνας: Nicola Graf

Υψηλά επίπεδα φυλλικού οξέος βρίσκονται σε φρούτα και λαχανικά, ιδιαίτερα φυλλώδη λαχανικά (όπως το σπανάκι και το μαρούλι), καθώς και σε φακές, μπιζέλια και μαγιάw2. Ο άνθρωπος δεν είναι σε θέση να συνθέσει φυλλικό οξύ στον οργανισμό, πράγμα που σημαίνει ότι αυτό εξαρτάται από τα επαρκή επίπεδά του στη διατροφή του. Αν και η ανεπάρκεια φυλλικού οξέος στον οργανισμό μπορεί να σημαίνει μια σειρά από βιολογικές αιτίες – οι οποίες μειώνουν την ικανότητα του σώματος να απορροφήσει το φυλλικό οξύ - η πιο κοινή αιτία είναι απλά ότι ο οργανισμός λαμβάνει πολύ λίγο φυλλικό (ή φολικό ) οξύ από τις τροφές. Στο σώμα, το φυλλικό οξύ μειώνεται σε τετραϋδροφυλλικό, την βιολογικά ενεργό μορφή του φυλλικού οξέος. Το τετραϋδροφυλικό οξύ και τα παράγωγά του είναι απαραίτητα συν-ένζυμα σε διάφορες αντιδράσεις μεταφοράς άνθρακα, για την λήψη και την παραλαβή μιας μονάδας άνθρακα, όπως η ομάδα του μεθυλίου (CH3).

Μια σειρά από βιοχημικές αντιδράσεις χρησιμοποιεί τετραϋδροφυλλικό οξύ για να συνθέσει μεθυλο-τετραϋδροφυλλικό, το βασικό υπόστρωμα της νουκλεοτιδικής σύνθεσης. Για παράδειγμα, μαζί με βιταμίνη Β12, το μεθυλο-τετραϋδροφυλλικό οξύ είναι απαραίτητο για το σχηματισμό της πυριμιδίνης βάσης θυμίνης (στο DNA), καθώς επίσης και για τις βάσεις πουρίνης, αδενίνης και γουανίνης (τόσο στο DNA και RNA).

Tο τετραϋδροφυλλικό οξύ είναι επίσης απαραίτητο για τη σύνθεση πολλών σημαντικών αμινοξέων. Για παράδειγμα, είναι ένα συν-ένζυμο στη μεθυλίωση της ομοκυστεΐνης σε μεθειονίνη, ένα αμινοξύ που είναι απαραίτητο σε πολλές βιοχημικές αντιδράσεις, όπως η μεθυλίωση του DNA και RNA.

Επαρκή αποθέματα φυλλικού οξέος απαιτούνται ως εκ τούτου για τη σύνθεση τόσο του DNA όσο και RNA και, συνεπώς, για το σχηματισμό των κυττάρων και την αναγέννησή τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όλα τα είδη των κυττάρων που υποβάλλονται σε ταχεία διαίρεση και ανάπτυξη – πράγμα το οποίο συμβαίνει κυρίως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της παιδικής ηλικίας, αλλά και κατά τη διάρκεια της ζωής στο μυελό των οστών. Καθώς και οι καρκινικοί ιστοί υποβάλλονται επίσης σε ταχεία κυτταρική διαίρεση, αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί: ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη χημειοθεραπεία (π.χ. μεθοτρεξάτη) στοχεύουν πράγματι στο μεταβολισμό του φυλλικού οξέος, περιορίζοντας το βαθμό αύξησης του όγκου.

Ευγενική διάθεση r φωτογραφιών/ iStockphoto

Ανεπάρκεια φυλλικού οξέος

Κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης, η έλλειψη φυλλικού οξέος μπορεί να οδηγήσει σε δυσπλασία του κεντρικού νευρικού συστήματος του εμβρύου - αυτό ως αποτέλεσμα επιφέρει ανωμαλίες στο νευρικό σωλήνα, όπως η διασχιδής ράχη, ή δυσμορφίες του εγκεφάλου ή του κρανίου. Η πρόσληψη 400 μg φυλλικού οξέος ανά ημέρα έχει αποδειχθεί ικανή για τη μείωση των βλαβών του νευρικού σωλήνα στο έμβρυο έως και 70%. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα συμπληρώματα φυλλικού οξέος είναι επίσης σημαντικά για άλλα αναπτυσσόμενα όργανα του εμβρύου, μειώνοντας τον κίνδυνο καρδιοπαθειών και δυσπλασιών των άκρων ή τον κίνδυνο για λυκόστομα.

Για τους λόγους αυτούς, τα συμπληρώματα φυλλικού οξέος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουν καθιερωθεί σε πολλές χώρες. Στη Γερμανία και ορισμένες άλλες χώρες οι γυναίκες ενθαρρύνονται επίσης για τη λήψη φυλλικού οξέος, όταν προγραμματίζουν την εγκυμοσύνη τους. Επί του παρόντος, η διεθνώς συνιστώμενη ημερήσια λήψη συμπληρωμάτων φυλλικού οξέος για τις έγκυες γυναίκες ή αυτές που προγραμματίζουν να μείνουν έγκυες είναι 400 μg ανά ημέρα. Διάφορες ερευνητικές ομάδες, δείχνουν ότι οι άνδρες που σκοπεύουν να τεκνοποιήσουν θα πρέπει επίσης να αυξήσουν την ημερήσια πρόσληψη φυλλικού οξέος, διότι αυτό έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη συχνότητα των χρωμοσωμικών ανωμαλιών στο σπέρμα.

φωτο-μικροδιάγραμμα των κυττάρων περιφερικού αίματος. Σημειώστε την υπερτεμαχισμένη μορφή ουδετερόφιλων, χαρακτηριστικό της μεγαλοβλαστικής αναιμίας Ευγενική χορηγία εικόνας της Wellcome Βιβλιοθήκης Φωτογραφιών

Μια άλλη εκδήλωση της ανεπάρκειας φυλλικού οξέος είναι η μεγαλοβλαστική αναιμία - που μπορεί να επηρεάσει άτομα όλων των ηλικιών, άνδρες και γυναίκες. Η έλλειψη φυλλικού οξέος επιβραδύνει το ρυθμό της διαίρεσης των κυττάρων στο μυελό των οστών, με αποτέλεσμα την παραγωγή λιγότερων αλλά μεγαλύτερων, ανώριμων ερυθρών αιμοσφαιρίων (ερυθροκύτταρα). Αυτά τα ανώμαλα ερυθροκύτταρα είναι πιο αδύναμα να μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς, και ο πάσχων θα αισθάνεται κουρασμένος, αδύναμος και με δυσκολία στην αναπνοή. Άλλες μορφές επίδρασης περιλαμβάνουν ωχρότητα και γαστρεντερικά συμπτώματα όπως γαστρικά έλκη. Η αναιμία που προκαλείται από έλλειψη φυλλικού οξέος μπορεί να αντιμετωπιστεί με συμπληρώματα φολικού οξέος. Καθώς ο μέσος όρος ζωής των ερυθροκυττάρων είναι 40 ημέρες και καθώς όλα τους πρέπει να αντικατασταθούν, ωστόσο, θα χρειαστούν περίπου 120 ημέρες για να είναι αποτελεσματική η θεραπεία.

Η έλλειψη βιταμίνης Β12 έχει πολύ παρόμοια συμπτώματα που οφείλονται στην αλληλεξάρτηση του φυλλικού οξέος και βιταμίνης Β12 στη σύνθεση του DNA, αλλά - σε αντίθεση με την αναιμία που προκαλείται από την έλλειψη φυλλικού οξέος - συνδέεται επίσης με νευρολογικά προβλήματα, τα οποία μπορεί να είναι μη αναστρέψιμα. Είναι σαφές ότι, για την σωστή αντιμετώπιση της αναιμίας, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε ποια μορφή ανεπάρκειας προκαλεί την κατάσταση. Στα πρώτα στάδια (πριν εμφανιστούν τα νευρολογικά προβλήματα), οι δύο τύποι ανεπάρκειας μπορούν να διαφοροποιηθούν κάνοντας εξέταση των επιπέδων των δύο βιταμινών στο αίμα.

Ένα ακόμα πιθανό αποτέλεσμα της ανεπάρκειας φυλλικού οξέος είναι η συσσώρευση της ομοκυστεΐνης (συνήθως μεθυλιωμένης σε μεθειονίνη από τετραϋδροφυλλική). Αυξημένα επίπεδα αυτού του αμινοξέος που περιέχει θείο στο αίμα έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.

Το φολικό οξύ στην τάξη

Το φολικό οξύ, ως εκ τούτου, είναι ένα σημαντικό θέμα που οφείλουν να γνωρίζουν οι μαθητές - δεν είναι μόνο για να διασφαλίσουν ότι είναι υγιείς σήμερα, αλλά και για να αποφευχθούν προβλήματα στο μέλλον. Για να βοηθήσουμε τους αναγνώστες μας να εισάγουν το θέμα στην τάξη τους και να δώσουμε κίνητρο στους μαθητές, το Science in School έχει συνεργαστεί με μια ομάδα ερευνητών της ιατρικής σχολής του Otto von Guericke University του Μαγδεμβούργου, στη Γερμανία. Το 2004, η Dr. Simone Pötzsch και η ερευνητική της ομάδα ερώτησαν μαθητές σε σχολεία μιας περιοχής της Γερμανίας για να διαπιστώσουν πόσο γνώριζαν σχετικά με τη σημασία των βιταμινών και ανόργανων συστατικών - ιδίως του φολικού οξέος (Pötzsch et al., 2006).

Ευγενική χορηγία εικόνας του Stefanie Timmermann / iStockphoto

Για το Science in School, έχουμε μεταφράσει και προσαρμόσει αυτή την έρευνα, έτσι ώστε οι εκπαιδευτικοί να έχουν τη δυνατότητα να αξιολογήσουν τις γνώσεις των μαθητών τους - ίσως και πριν από την εισαγωγή αυτού του άρθρου στο μάθημα. Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να δείχνουν ευαισθησία όταν αποφασίζουν εάν θα χρησιμοποιήσουν το ερωτηματολόγιο, και αν ναι, με ποιους μαθητές. Σας προτείνουμε επίσης να ζητείται η άδεια των γονέων των μαθητών πριν γίνει χρήση του ερωτηματολογίου, εξηγώντας ότι τα δεδομένα θα χρησιμοποιηθούν σε μια πανευρωπαϊκή έρευνα.

Το ερωτηματολόγιο μπορεί να μεταφορτωθεί από το Science in School website^w3 ή να συμπληρωθεί με άμεση σύνδεση^w4. Θα μεταφέρουμε στη Dr.Pötzsch όλα τα αποτελέσματα που θα λάβουμε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010. Εάν συμμετέχουν αρκετά σχολεία, αυτή και η ομάδα της θα χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα για περαιτέρω πανευρωπαϊκή μελέτη. Τα αποτελέσματα θα δημοσιεύονται επίσης στο Science in School.
Όλα τα ερωτηματολόγια που θα συμπληρωθούν με άμεση σύνδεση (online) θα συμπεριληφθούν αυτόματα. Όλες οι έντυπες απαντήσεις των ερωτηματολογίων θα πρέπει να επιστραφούν (μέσω ταχυδρομείου ή e-mail) προς:

Dr Eleanor Hayes
Editor-in-Chief of Science in School
European Molecular Biology Laboratory
Meyerhofstrasse 1
69117 Heidelberg
Germany
Email: editor@scienceinschool.org

Ευχαριστίες

Οι συγγραφείς θα ήθελαν να ευχαριστήσουν την Friedlinde Krotscheck για τη βοήθειά της στο σχεδιασμό του άρθρου και την εύρεση χρήσιμων πηγών.

Αναφορές

Busby A, et al. (2005) Preventing neural tube defects in Europe: population based study. British Medical Journal 330: 574-575. doi:10.1136/bmj.330.7491.574. Αυτό το άρθρο είναι δωρεάν διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του περιοδικού (www.bmj.com).

Pötzsch S et al. (2006). Knowledge among young people about folic acid and its importance during pregnancy: a survey in the Federal State of Saxony-Anhalt (Germany). Journal of Applied Genetics 47: 187–190. Το άρθρο αυτό μπορείτε να το κατεβάσετε δωρεάν από την ιστοσελίδα της Journal of Applied Genetics (http://jag.igr.poznan.pl) ) ή μέσω της άμεσης σύνδεσης: http://tinyurl.com/yde6dyw

Αναφορά στο ερωτηματολόγιο στη Γερμανική γλώσσα (Einige Untersuchungen zum Ernährungsverhalten von Schülerinnen und Schülern Sachsen-Anhalts unter besonderer Berücksichtigung des Kenntnisstandes der Fehlbildungsprotektion durch Folsäure) μπορεί να φορτωθεί από την ιστοσελίδα: www.angeborene-fehlbildungen.com

Eurocat Folic Acid Working Group (2005) Prevention of Neural Tube Defects by Periconceptional Folic Acid Supplementation in Europe. Ειδική έκθεση του EUROCAT (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ελέγχου για τις Συγγενείς Ανωμαλίες). Αυτή η έκθεση μπορεί να μεταφορτωθεί από την ιστοσελίδα EUROCAT (www.eurocat-network.eu/) ή μέσω του άμεσου συνδέσμου: http://tinyurl.com/3htd2tk

Αναφορές στο διαδίκτυο

w1 – Ο δικτυακός τόπος του Συλλόγου του Ηνωμένου Βασιλείου για τη Διασχιδή Ράχη και Υδροκεφαλία περιλαμβάνει πολλά άρθρα σχετικά με το φολικό οξύ και πληροφορίες που αφορούν στη σύγχρονη έρευνα σχετικά με το φολικό οξύ. Βλέπε: www.asbah.org

w2 – Για έναν περιεκτικό πίνακα των διαφόρων τροφίμων και τα επίπεδα φολικού οξέος που αυτά περιέχουν, δείτε το Αμερικανικό Τμήμα Βάσης Δεδομένων Εθνικών Μετρήσεων Γεωργίας και Διατροφής για τους Δείκτες Πρότυπων Μετρήσεων: www.ars.usda.gov/Services/docs.htm?docid=17477

w3 – Η έρευνα για να εξακριβωθούν οι γνώσεις των μαθητών σας σχετικά με το φυλλικό οξύ μπορεί να μεταφορτωθεί εδώ.

w4 – Το ερωτηματολόγιο για το φυλλικό οξύ μπορεί επίσης να συμπληρωθεί online: www.scienceinschool.org/folicacidsurvey

w5 – Το διάγραμμα για το πώς αυτό το άρθρο εντάσσεται στο πρόγραμμα σπουδών βιολογίας (βλ. Ανασκόπηση παρακάτω) μπορείτε επίσης να κατεβάσετε εδώ.

Πηγές

Μια παρουσίαση στη γερμανική γλώσσα σχετικά με τη σπουδαιότητα του φυλλικού οξέος μπορείτε να κατεβάσετε από το δικτυακό τόπο Angeborene Fehlbildung: www.angeborene-fehlbildungen.com

Για μια πλήρη λίστα άρθρων σχετικών με φάρμακα τα οποία έχουν δημοσιευθεί στο Science in School, βλέπε: www.scienceinschool.org/medicine

Ο Δρ Holger Maul είναι ανώτερος ιατρός (Chefarzt) γυναικολογίας και μαιευτικής στο Marienkrankenhaus στο Αμβούργο της Γερμανίας.

H Δρ Nele Freerksen είναι μια νεαρή γιατρός γυναικολογίας και μαιευτικής στο Marienkrankenhaus στο Αμβούργο της Γερμανίας.

Η Δρ Eleanor Hayes είναι επικεφαλής Εκδότης του Science in School.

Ανασκόπηση

Πολύ λίγα βιβλία βιολογίας δίνουν έμφαση στη σπουδαιότητα του φυλλικού οξέος κατά την ανάπτυξη του εμβρύου ή σε οποιοδήποτε άλλο περιβάλλον. Το άρθρο αυτό έρχεται να εμπλουτίσει τα υπάρχοντα προγράμματα σπουδών βιολογίας, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα εξαιρετικό παράδειγμα κατά την ανασκόπηση όλων των βασικών θεμάτων της ανθρώπινης βιολογίας (βλ. διάγραμμα παρακάτω). Ο μεταβολισμός του φολικού οξέος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη σύνδεση των μεγάλων μεταβολικών οδών ενώ παράλληλα προσφέρει στους μαθητές ένα πολύ χρήσιμο τρόπο για να κατανοήσουν το σώμα τους. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μαθήματα για την εισαγωγή σε μια σημαντική αρχή της βιολογίας: τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκύπτουν στον ανθρώπινο μεταβολισμό όταν μία βιταμίνη βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα.

Κατάλληλες ερωτήσεις κατανόησης περιλαμβάνουν:

1. Γιατί η έλλειψη φυλλικού οξέος είναι απειλητική για τη ζωή κάτω από ορισμένες συνθήκες;


2. Περιγράψτε το ρόλο του τετραϋδροφολικού οξέος ως συν-ένζυμου.


3. Η αναιμία είναι η έλλειψη ερυθρών αιμοσφαιρίων να μεταφέρουν οξυγόνο. Πώς αλληλεπιδρά η έλλειψη φυλλικού οξέος στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων;


4. Τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης στο αίμα είναι γνωστό ότι είναι υψηλότερα σε ηλικιωμένα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Αναπτύξτε μια υπόθεση γιατί συμβαίνει αυτό και τι θα μπορούσε να γίνει για να μειωθεί το επίπεδο ομοκυστεΐνης.


5. Χρησιμοποιώντας το παρακάτω διάγραμμα (το οποίο μπορεί επίσης να μεταφορτωθεί από το Science in School website^w5), αποφασίστε ποια από τα τμήματα ταιριάζουν με τις ακόλουθες ελλείψεις:
   • Ατέλειες του νευρικού σωλήνα, συγγενείς καρδιοπάθειες και λυκόστομα
   • Χρωμοσωμικές ανωμαλίες στο σπέρμα και στο ωάριο
   • Μεγαλοβλαστική αναιμία
   • Καρδιαγγειακή νόσος
   • Απώλεια μνήμης.

Η σημασία του μεταβολισμού του φυλλικού οξέος στο πρόγραμμα σπουδών βιολογίας. Εξωτερικός δακτύλιος: κύριοι τομείς της βιολογίας. Εσωτερικός δακτύλιος: θέματα στα οποία το φολικό οξύ είναι σημαντικό. Κάντε κλικ για μεγέθυνση Ευγενική χορηγία εικόνας: Nicola Graf

Στα θέματα της συζήτησης που μπορεί να προκύψουν από το άρθρο περιλαμβάνονται ο οικογενειακός προγραμματισμός, ο τρόπος ζωής, τα προβλεπόμενα από την κυβέρνηση θρεπτικά συστατικά στα μεταποιημένα τρόφιμα, καθώς και οι απειλητικές για τη ζωή συνθήκες που προκαλούνται από την έλλειψη φυλλικού οξέος. Το θετικό μήνυμα είναι ότι η γνώση και η παροχή των σωστών θρεπτικών ουσιών μπορούν να εξαλείψουν ή να ανακουφίσουν σύνδρομα και μεταβολικές νόσους. Το συνοδευτικό ερωτηματολόγιο δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να συμμετάσχουν στην εν εξελίξει έρευνα: συμμετέχει στη συλλογή δεδομένων, την καθημερινή εργασία του επιστήμονα. Εφόσον εφαρμοστεί σοβαρά και με απαντηθεί με ειλικρίνεια το ερωτηματολόγιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποτελέσει κίνητρο σε μια τάξη διδασκαλίας φυσικών επιστημών.

Οι μαθητές πρέπει να ενημερωθούν για το θέμα αυτό, ακόμη και πριν από την εφηβεία, για να κατανοήσουν τη σημασία ενός υγιούς τρόπου ζωής και στη συνέχεια να θυμούνται πάλι και πάλι καθώς μεγαλώνουν: φολικό οξύ – έχετε πάρει αρκετό από αυτό;

Friedlinde Krotschek, Γερμανία